Wie op een drukke weg met de fiets naar het werk rijdt in Brussel, ademt per meter dat hij fietst 5,6 miljoen deeltjes fijn stof in. Wie op dezelfde weg als passagier in de auto zit, ademt 'amper' 1,3 miljoen van die deeltjes in. Dat blijkt uit een studie die de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO) de afgelopen drie jaar heeft uitgevoerd in samenwerking met de VUB en de universiteit van Louvain-la-Neuve.

'Uit ons onderzoek blijkt dat fietsers vijf tot negen keer meer fijn stof inademen dan passagiers die in een auto zitten', zegt Luc Int Panis van VITO. 'We hebben een aantal mensen met een masker en meetapparatuur een parcours laten rijden langs de Wetstraat in Brussel, langs een straat in Louvain-la-Neuve en langs een rustige weg in Mol. I

n alledrie de gevallen maten we véél meer ultrafijne deeltjes afkomstig van de uitlaatgassen van auto's in de longen van de fietsers. In Mol lag de concentratie acht keer hoger, in Louvain-la-Neuve zeven keer. Dat komt omdat fietsers sneller en dieper ademhalen door de inspanning, en zo blijven er veel meer deeltjes achter in de longen.'

Fietsen niet afraden

Of die hoge concentraties ook gevolgen voor de gezondheid inhouden, weet Int Panis niet. 'Het is nog niet duidelijk wat de effecten op de gezondheid zijn', zegt hij. 'Fietsen op zich is erg gezond, dat is uit talloze onderzoeken gebleken. Nu moet worden onderzocht of de positieve aspecten opwegen tegen de negatieve kanten, de inademing van fijn stof dus. Voorlopig is er geen reden om iedereen af te raden om nog te fietsen naar het werk.'

Int Panis geeft fietsers in zijn onderzoek wel de raad om drukke wegen te vermijden. 'Wie in Brussel bijvoorbeeld via de iets rustigere Jozef II-straat rijdt in plaats van langs de drukke Wetstraat, ademt al de helft minder fijn stof in. En die wegen liggen maar een paar tientallen meter van elkaar', zegt Int Panis. 'Het is dus een goed idee om straten te kiezen waar minder auto's rijden, al was het maar omdat je daar ook minder risico loopt op een ongeval.'

De resultaten van het onderzoek vallen niet in goede aarde bij veel belangengroeperingen van fietsers. Zo zou Int Panis zijn onderzoek normaal gezien voorstellen op Velo-City in Kopenhagen, een fietsconferentie met experts uit de hele wereld. Maar dat gaat hij niet doen.

'Ze staan daar nogal huiverachtig tegenover deze cijfers', zegt Int Panis. 'Maar ik heb nooit gezegd dat fietsen naar het werk sowieso gezondheidsproblemen veroorzaakt. We moeten deze cijfers wel durven te bekijken, en dan vooral in verhouding tot de vele voordelen die fietsen overduidelijk ook heeft.'

Beweging is goed

De Fietsersbond vindt alvast niet dat er een reden is om de fiets in het vervolg wat vaker op stal te laten. 'Het effect van de schadelijke stoffen die je inademt, wordt sowieso geneutraliseerd omdat je fysieke inspanningen levert als je fietst', zegt voorzitter Wim Depondt.

'En die lichaamsbeweging is goed tegen hart- en vaatziekten. Het zijn de auto's die de kern van het probleem vormen, niet de fietsers. We moeten nadenken hoe we dat autoverkeer kunnen indijken en hoe we meer, veiligere en beter afgescheiden fietspaden kunnen aanleggen.'

Bron: Het Nieuwsblad online